Ödevler Dersler Katagorisinde ve; Diğerleri Ödevler Forumunda Bulunanölçü aletleri Konusunu Görüntülemektesiniz.Altimetre
Altimetre, deniz seviyesine göre bir yerin yüksekliğini ölçebilen özel bir [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin... ...
Altimetre, deniz seviyesine göre bir yerin yüksekliğini ölçebilen özel bir [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]. Barometreler [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] mm [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] olarak göstermelerine mukabil; altimetre, yüksekliği doğrudan doğruya metre cinsinden gösterir. Deniz seviyesinden itibaren yukarıya doğru ortalamada her 10,5 m çıkıldıkça barometre 1 mm civa basıncı kadar düşme gösterir.
Bir dağın eteğindeki basınç ile tepesindeki basınç bir değildir. Tepedeki basınç daha azdır. Altimetre 800 metreyi gösteriyorsa, o yerin yüksekliği deniz seviyesinden itibaren 800 metredir. Havanın nem ve sıcaklığına bağlı olarak [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] % 0.1'den az değiştiğine göre, altimetre ile yükseklik ölçerken yapılabilecek hatanın % 0.1'den az olması beklenir.
Dinamometre
Dinamometre, döner bir [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] çıkış [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ölçmede kullanılan aygıttır.
Dinamometre (ya da kuvvetölçer) en çok, bir [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ya da bir [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] motorunun [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]ü ölçmede kullanılır. Döner parçaya uygulanan burma kuvveti ([Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]) ile [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]ın çarpımı, kuvveti verir. Kuvvet ölçen dinamometrelerden en yaygın kullanılanı, esnek bir ****l halkadan oluşur. Bu halkayı sıkıştıracak biçimde bir kuvvet yüklendiğinde halka burulur ve burulma miktarına göre kuvvet ölçülür. Cismin uyguladığı kuvvet ne kadar büyükse yay o kadar gerilir. Dinamometrede ölçülen değerler, Newton birimiyle (N) gösterilir. (1 Newton = 9,81 kg)
Dinamometreler ****llerin esneklik özelliğinden yararlanılarak yapılmıştır. İç içe geçmiş iki borudan oluşur. İçteki boruda yay asılıdır. İçteki borunun üzeri eşit olarak bölmelendirilmiştir. Cisim içteki borunun ucundaki çengele takılır. Yer cismi ne kadar kendine doğru çekebilirse o cismin ağırlığı o kadardır.
Açıölçer
Açıölçer, [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]ı ölçmeye yarayan aygıttır.
Açıların 0, 1 yay saniyesine kadar kesinlikle ölçülmesini sağlayan [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ([Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]), döner bir çember ile bu çembere dik bir eksen üstündeki bir nişanlama dürbünü ve bağlı olduğu bir verniyeli dürbünden oluşur. [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...], [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ve optik bileşenlerin yapımında kullanılır.
Barometre
Barometre Hava basıncını ölçmeye yarayan aygıt. Çeşitli tipleri vardır. İlk yapılanı [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]ı barometredir. Bunu [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]'te [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...][Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] bulmuştur. Cıvalı barometre, içi cıva dolu dikey bir borudur. Borunun üst ucu kapalıdır. Alt uç ise açık, ancak cıva dolu bir kaba daldırılmış durumdadır. [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] bu kap içindeki cıva yüzeyine yaptığı basınca göre, borunun içindeki cıva sutunu yükselip alçalır. Havalı barometre ise, havası boşaltılmış ****l bir kutu biçimindedir. Bunun ince çeperleri, atmosferin basıncına göre yassılıp kabarabilir. Bu biçimde ortaya çıkan hareket, bir ibreye bağlı olarak bir kadrana aktarılır. Yazılı barometrede bu ibreye mürekkepli bir uç bağlanır ve altında döner bir silindir bulundurulur. Cıva sütununun yüksekliği barometre basıncını gösterir. Bu basınç deniz düzeyinde 760 mm cıva sütununa eşittir. Aynı yerde alçalıp, yükselme, hava tahmini yapmakta yararlı olur.69mm su ile daha iyidir
Dozölçer, [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] altında kalmışlık derecesini ölçen aygıt.
Dozölçer (ya da dozimetre) terimi aynı zamanda, [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] (röntgen tedavisi) yapılan hastalara verilen [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] miktarını belirlemeye yarayan aygıt için de kullanılır. Hastaya uygulanacak ışın miktarını tedaviden önce ve tedavi süresince ölçer.
Elektroensefalografi
Elektroensefalografi ya da EEG, [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] dalgaları aktivitesinin elektriksel yöntemle izlenmesini ölçen yöntemdir. Hastaya elektrik akımı verilmediğinden [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ya da acı hissedilmez.
Elektroensefalografla elde edilen kayıt da, elektroensefalogram (EEG) diye adlandırılır. Elektroensefalografi ya da halk arasında yaygın deyimle "beyin elektrosu çekme" diye adlandırılan bu teknik, [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]'da [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ruh hekimi [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] tarafından geliştirilmiştir.
EEG'de çekim küçük [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]ın saçlı [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] yerleştirilmesiyle ve "pasta" denilen iletken bir madde aracılığı ile yapıştırılır. Bu elektrotların ikisi arasındaki elektriksel potansiyel değişiklikleri bilgisayara kayıt edilir ve sonuç uzman tarafından yorumlanarak, hastaya gerekli bilgi verilir. Elde edilen kaydın incelenmesinde, normale oranla sapmalar bulunmasına dayanılarak, beynin birçok çalışma bozukluğu ([Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] vb.) teşhis edilebilir. [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]ın [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...], yaklaşık 10 milyar [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...][Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] içerir. Bunların çoğu beyinde, geri kalanı [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ve bedenin öbür kesimlerinde, ilgili [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] yer alır. Her [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] hücresi 5.000-50.000 sinir hücresiyle bağlantılıdır. Sinir akıları sinir lifleri boyunca taşınır ve beyinde elektrik dalgalarına yol açar. Bu elektrik dalgaları kafa [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ölçülebilir.
Klinik olarak nöbeti olan her hastada EEG anormalliği gösterilemeyebileceği gibi nöbet veya [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] olmayan kişilerde de EEG anormalliği görülebilir. Nöbeti veya epilepsisi olan hastalarda nöbetler arasında EEG’lerde ortalama % 70 oranında anormallik gösterilebilir.
Yetişkinlerde çekime gelmeden önce saçın bir gün önceden temizlenmesi gereklidir. [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] EEG`si çekimi için, hasta kişinin 24 saat uykusuz kalması gerekebilir. Çocuklarda çekim genellikle uykuda yapılmaktadır. Bunun için çekim öncesi ilaç verilebilir ve çekimin kolay olması için, çocuğun geç yatırılıp erken kaldırılması önerilir.
Eğimölçer, dikey duran, bölümlenmiş bir daireden ve yatay bir eksene serbestçe asılmış [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] bir ibreden oluşan [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...][Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]ır.
Eğimölçerle dünyanın [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]ının yerel ufka göre derinliği ya da eğimi ölçülür. Ayrıca, bir [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ufka göre durumu da belirlenebilir.
Girişimölçer
Girişimölçer ya da İnterferometre ışığın girişim özelliğinden faydalanılarak çok küçük mesafelerin ve maddelerinin kırılma indislerinin ölçümünde ve saydam cisimlerin yüzeylerinin düzgünlüğünün kontrolünde kullanılan bir ölçü aletidir.
Girişimölçerlerin çalışma ilkeleri şöyledir; Monokromatik (tek renkli) bir ışık kaynağından çıkan ışınlar, paralel demet haline getirilerek kısmi geçirgen bir levha üzerine düşürülürler. Bu levha, ışığı iki demete ayırır. Birinci demeti geçirerek bir paralel kaydırıcı lama gönderir. Kaydırıcıdan çıkan ışınlar, bir [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] yansıtılarak tekrar kaydırıcıya düşürülür. Bu ışınlar kaydırıcıdan geçip tekrar kısmi yansıtıcı üzerine dönerler. Kısmi yansıtıcı bu sefer bu ışınları bir [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] gönderir. Kısmi geçirgen levhadan yansıtılan ikinci demet halindeki ışınlar ise, geçen ışınların yansıdıkları aynaya dik olan başka bir aynadan yansıyarak tekrar levhaya dönerler. Levhaya geçen ışınlar da dürbüne ulaşırlar. Aynaların levhaya uzaklıkları eşit alınarak, iki demet arasındaki yol farkı sıfır olacak şekilde ayarlanır. İkinci demetin yansıdığı ayna, levhaya dalga boyunun yarısı kadar yaklaştırılırsa yol farkı yine dalga boyu kadar olur ve yine yapıcı girişim yani dürbünde ışık gözlenir. Ayna, levhaya dalga boyunun dörtte biri kadar yaklaştırılırsa yol farkı dalga boyunun yarısına eşit olduğundan yok edici girişim olur ve dürbün içi karanlık olur. Ayna sürekli yaklaştırılırsa karanlık ve aydınlık görünüm birbirini takip eder. Kararma sayısı, aynanın yaklaşma miktarını, dalga boyuna bağlı olarak verir. Bu durumda ayna, mikrometre olarak kullanılır. Girişimölçerlerde [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ışınları kullanılarak ölçümler daha da duyarlılaştırılmıştır.
Hidrometre, sıvıların [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ölçmeye yarayan alete verilen isimdir.
Genelde [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] yapılan hidrometrenin bir ucunda sıvı içinde dik durmasını sağlamak üzere ağırlık, diğer ucunda ise silindirik bir sap bulunmaktadır. İnce uzun bir kaba ölçülmek istenen sıvı konur, hidrometre içine de serbestçe yüzecek şekilde yavaşça bırakılır. Sıvı yüzeyi ile temas eden sap seviyesini not alınır. Daha önceden kalibre edilmiş ölçek hızanındaki değer g/cm3 olarak sıvının özgül ağırlığını verir.
Çalışma prensibi [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]'in yüzen cisimlerin ağırlığının, kapladıkları hacim kadar sıvının ağırlığına eşit olması ilkesine dayanır. Saf suyu 1 g/cm3 ile referans alan alet; [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...], [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ve [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] gibi hafif sıvılarda daha derine iner; [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...], tuzlu su, [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] gibi yoğun sıvılarda yükselir. Genelde hafif ve yoğun sıvılar için farklı hidrometreler kullanılır; hafif sıvılar için skala 1'de son bulurken, yoğun sıvılarda 1'den başlar. [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] testinde kullanılanılana [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] denmektedir. Sütün özgül ağırlığı 1.027 ile 1.035 arasında değişmektedir; dolayısıyla laktometrede skala son iki sayı ile belirtilir ve 20-40 arası değişir.
Sıvıların [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] yoğunluğunu ölçmek için kullanılanlara alkolmetre, solüsyondaki [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] yoğunluğunu belirtmek için kullanılana da sakkarometre denmektedir.
Aynı alete [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] eklenmesi ile termohidrometre ismini alır.
Higrometre
Higrometre havadaki [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ölçmek için kullanılan bir araçtır. En basit higrometreler, birisinin haznesi devamlı ıslak tutulan iki [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] oluşurlar. Islak olan haznenin etrafındaki sıvının [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...], o termometrenin devamlı daha düşük [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] göstermesini sağlar. Ancak donma noktasının altındaki sıcaklıklarda bu sistem çalışmamaktadır, ıslak termometrenin haznesinin etrafında ince bir [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] tabakası oluşur ve ısının doğru olarak gösterilmesini engeller. Bu gibi durumlarda kuru olan termometre daha yüksek sıcaklıklar gösterebilir.
Sapan Saykrometresi
Göreli nem oranı, ortamın sıcaklığını gösteren termometrenin ve etrafında buharlaşma sağlanan termometrenin gösterdikleri değerlerin karşılaştırılmasıyla elde edilebilir. Islak/kuru hazne metodunu kullanan cihazlardan birisi sapan saykrometresidir. [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] saykrometresinde termometreler bir tutamak ya da ipin ucunda bulunurlar, hesap için gerekli değerler saykrometrenin birkaç dakika boyunca havada çevirilmesiyle elde edilir.
Sıklıkla kullanılan bazı başka higrometre türleri de vardır. Bu araçlardan bazıları, gergin bir konumda duran [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ya da [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...][Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] gerginlik değişikliklerini ölçerek nemi belirlerler. Higrometrelerin pek çoğu, belli zaman aralıklarıyla ölçtükleri değerleri ölçekli kağıda basarlar.
Meteorolojide kullanılan bir motorlu saykrometre
Nem ölçümünde modern enstrümanlar kullanılmaya başlanmıştır. [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] olarak nem ölçmenin iki yolu vardır: Kapasitatif ve direnç yolları. Kapasitatif yolda iki ****l plaka arsına giren suyun kapasitansı değiştirmesiyle nem ölçülür. Direnç yolunda ise [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...][Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] emdiği suyun, geçirgenliği değiştirmesiyle nem ölçülür. bu işlemlere ilave olarak sıcaklık da devamlı ölçülür, sıcaklık aletleri [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] etmekte kullanılır.
Higrometreler saunalarda, seralarda ve endüstriyel alanlarda kullanılırlar. Meteorolojik çalışmalarda sapan ya da motorlu saykrometreler kullanılırlar.
Işıkölçer
ışıkölçer, [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ölçümü yapmaya yarayan her hangi bir aygıttır. [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] (endüstrideki) uygulaması ile, ışıkölçer [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ve [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] saptayan veya ölçen bir aygıttır. Çoğu ışıkölçer [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ve [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] tabanlıdır. Her ikisi de ışıpa mağruz kaldığında elektriksel nitelikleri değişime uğradığından, uygun bir devre ile saptanabilirler
Jiroskop
Jiroskop, ([Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]: Gyroskop), yön ölçümü veya ayarlamasında kullanılan, açısal dengenin korunması ilkesiyle çalışan bir alet. Jiroskopik hareketin temeli [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] kurallarına ve [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ilkesine dayalıdır.
Alet, [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] üzerinde hareket eden dönen bir tekerlekten ibarettir. Alet dönerken, tekerleğin açısal dengesine göre yönünü düzeltir.
Tekerlek, döndüğü yönde bir dönme hareketi oluşturur. Bu harekete dikey yönde oluşan eksen boyunca birbirine zıt yönde oluşan hareketler , [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] olarak adlandırılır.
Jiroskoplar, [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] sistemleri ile birlikte [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...], [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...], [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...], [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ve benzeri sabit düzlem ve dengeye ihtiyaç duyan sistemlerde kullanılmaktadır.
Kalorimetre
Kalorimetre (ısı ölçer), bir nicelik olarak [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ölçen aygıttır. Kalorimetri ise "ısı ölçüm bilimi" ve "ısı ölçümü" için kullanılır.
Isı, başka cisimler üzerinde meydana getirdiği etkiye dayanarak dolaylı olarak ölçülür. Bu etkilerden en çok bilinenleri;
Bir maddenin hacminde sıcaklıkla meydana gelen artma,
Bir maddede durum değişmesine sebeb olma,
Enerjiye dönüşme olarak verilir.
Isı ölçümünde ilk gerekli olan şey birimin tesbit edilmesidir. Böyle değişik birimler ortaya atılmıştır.
Buz kalorimetresi
En basit ısı ölçü birimi, bir [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...][Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] eritmek için gerekli ısı miktarıdır. Birime dayanan ölçme şeklinde, bir buz kütlesi alınır. İçinde bir oyuk açılır. Mesela belirli bir sıcaklıktaki bir cismin 0°C dereceye inmek için vereceği ısıyı ölçmek için, o cisim bu oyuğa konulur ve üstü bir buz tabakasıyla kapatılır. Konulan cismin sıcaklığı 0°C dereceye bir müddet sonra iner. Sonra meydana gelen su alınarak tartılır. Cismin sıfır dereceye inmek için vereceği ısı su haline geçen buzun erimesi için gerekli olan ısıya eşit olacağından, kilogram cinsinden ölçülen su ağırlığı ısı miktarını verir. Daha sonra [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] tarafından kullanılan bu alet, [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] tarafından geliştirilmiştir. [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ise, bu aleti iki hazneli yaparak daha da pratik hale getirmiştir. İç hazne ısısı ölçülecek cisim için olup, dışta bulunan ve iç hazneyi çeviren haznede buz ve su karışımı bulunur. Dış hazneye bir kapiller boru bağlanmıştır. Ayrıca aleti, dış tesirlerden korumak için bütün dış hazne buz parçacıklarıyla sarılmıştır. Çalışma durumunda dış haznedeki buz ve su karışımı tamamen dengede olup, ne erime ve ne de donma mevcuttur. Isısı ölçülecek cisim, iç hazneye konulduğunda buz-su karışımındaki buzlar erimeğe başlar.
Eriyen buz miktarı bu haznede meydana gelen hacim değişikliğinden ve bu ise eklenmiş bulunan tüpteki seviye değişikliğinden anlaşılır. Bu değerden, cismin sahib olduğu ısıya geçmek mümkündür.
Buhar kalorimetresi
Bir kilogram buharın yoğunlaşıp aynı sıcaklıkta su haline dönüşürken verdiği ısı da, başka bir ısı birimi olarak tarif edilir. Bugünkü durumuna fizikçi [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]'in çalışmalarıyla gelmiştir. Hassas bir [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] bir kefesine sahib olduğu sıcaklığı ölçülecek cisim konur. Cismin sıcaklığı kendisini saran buharın sıcaklığına çıkarken, buharın bir kısmı cisim üzerinde yoğunlaşır. Daha sonra cisim tartılarak yoğunlaşmış olan buharın ağırlığı bulunur. Bu kadar buharın yoğunlaşması için gerekli olan ısı miktarı, cismin bulunduğu sıcaklıktan, buharın sıcaklığına gelmesi için gerekli olan ısı miktarına eşit olacaktır.
Kab kalorimetresi
Değişik bir ısı birimi de, belirli bir su kütlesinin sıcaklığını 1°C artırmak için gerekli olan [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] miktarı olarak tarif edilir. Bu birim oldukça yaygın olarak kullanılır. Yaklaşık olarak mesela, bir kilogram suyu 32°C'den 33°C'ye çıkarmak için gerekli olan ısı miktarı 99°C'den 100°C'ye çıkarmak için gerekli olana eşittir. Ancak daha kesin bir tarif yapmak için bu bir kilogram suyu, 15°C'den 16°C'ye çıkarmak için gerekli olan ısı miktarı olarak tarif edilir ve [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] olarak isimlendirilir. Bu birim sisteminde başka bir birim de [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]'dür ve bu saniyede bir [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] veya 107 [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] eşdeğerdir. Diğer benzer bir birim de, 1 [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] (0,454 [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...])luk suyun 59°[Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]'den 60°F'ye çıkarmak için gerekli olan ısı miktarı olarak tarif edilir ve [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] - British Thermal Unit olarak isimlendirilir. Bu birimle bir cismin sahip olduğu ısıyı ölçmek için dışarıya karşı tamamen yalıtılmış kapta bulunan suya atılır. Suyun sıcaklığındaki artma ölçülür. Buradan ısı miktarı hesap edilir. Herhangi bir yakıtın ısı kapasitesini bulmak için yakıt, hava geçirmeyen, içinde bol [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] bulunan bir kaba konulur. Bu kap su ile çevrilmiş olup, suyun sıcaklığındaki yükselme ölçülerek ısı miktarı hesap edilir.
Kumpas
Kumpas, hassas [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] aletidir. Ölçüm hassasiyetine, ölçüm şekline göre çeşitleri bulunur. Derinlik kumpası, delik kumpası vs. gibi çeşitleri vardır ama tümünün ölçüm sistemleri aynıdır.
Standart kumpas
İki çenesi arasında kalan kısmı ölçen, sürgülü bir alettir. Şekli, kabaca boru anahtarını andırır. Bir sabit [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] üzerinde gezen hareketli bir parçadan oluşur.gezen kısmına verniyer adı verilir.Bir çok sektörde kullanılır.Hassasiyeti yapılan işe göre değişir
Verniyerli Kumpas nasıl okunur?
Sürgünün üzerinde hareket ettiği cetvelde 0'dan başlamak suretiyle kumpas boyunca rakamlar vardır.ölçümler [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] cinsindendir. Her minik çizgi bir milimetredir. On milimde bir 10,20,30... diye rakamlar yazılıdır. Sürgülü parçanın üzerinde de 0'dan başlayıp 10'a kadar rakamlar vardır fakat bu çizgilerin arası bir milim değildir. Kaç milim olduğu önemli değildir. Bir parçayı ölçerken ilk bakacağınız, sürgünün üzerindeki 0 çizgisinin, cetvelde hangi rakama karşılık geldiğidir. Diyelim ki 10 milimden sonra iki çizgi daha gitmiş. Bu demektir ki ölçtüğünüz parça 12 milimdir. Fakat diyelim ki 12. milim çizgisini biraz geçmiş ama 13. milime gelmemiş. Bu durumda ölçü kaçtır? İşte o sürgü üzerindeki 0'dan 10'a kadar olan rakamlar burada devreye girer. Bu rakamlardan hangisi cetvel üzerindeki bir milim çizgisine tam olarak oturuyorsa, sizin ölçümünüzün ondalık kısmı o demektir. Sizin parçanız 12,4 mm geliyorsa, sürgü üzerindeki 4 yazan çizginin, cetvel üzerindeki bir milim çizgisinin tam üstüne denk gelmesi gerekmektedir.
Mikroskop, çıplak gözle görülemeyecek kadar küçük cisimlerin birkaç [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] yardımıyla büyütülerek görüntüsünün incelenmesini sağlayan bir alet. Öncelikle isminden de anlaşılacağı üzere, mikro, yani çok küçük hücrelerin incelenmesinin yanısıra, sanayi, [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...], [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...], [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...], [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ve adli bilimler ([Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]) alanında da büyük hizmetler görmektedir.
Mikroskobu, ilk önce Hollandalı [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]'in, 1590 dolaylarında bir [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] tadil etmek suretiyle meydana getirdiği kabul edilmektedir. Ancak bu sıralarda başka Hollandalı, Alman, İngiliz ve İtalyan bilginleri de, mercek sistemi tersine çevrilmiş bir teleskobun, cisimleri büyütmek için kullanılabileceğinin farkına varmışlardır.
Nitekim dünyanın güneş etrafında döndüğünü açıkladığı için [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] işkencesine tabi tutulan ve dünyayı güneş etrafında döndüğünü iddia etmekten vazgeçmesi şartıyla Papa tarafından serbest bırakılan meşhur İtalyan bilgini [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] (1564-1642) iki mercek kullanarak bazı tecrübelerde bulunmuştu. Bugünkü mikroskobun ana prensiplerini ise 17. asırda Hollandalı [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ve İngiliz [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] bulmuşlardır.
İnsan gözü tabii bir mikroskoptur. Uzaktaki cisimler ufak gözükürler. Cisimler yaklaştıkça teferruatı daha iyi seçilmeye başlanır. Göz, sonsuz bir uyum özelliğine sahip olsaydı mikroskoba ihtiyaç olmazdı.
Genel olarak mikroskop iki büyük kısma ayrılarak incelenir: mekanik kısım ve optik kısım.
Özel Mikroskoplar
Stereoskopik mikroskoplarCisimlerin üç boyutlu görüntülerini temin etmek maksadıyla stereoskopik mikroskoplar yapılmıştır. İki mikroskop optik sisteminin bir [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] şeklinde bir sehpa üstüne montesinden ibarettir. Bu mikroskoplar [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] laboratuvarları için elverişlidir.Objeyi inceleyebilme ve disseksiyon yapma imkanı verebilen ,iki gözle bakılarak üç boyutlu görüntü sağlanan mikroskoplardır.bir Carl-Zeiss stereomikroskopta bulunan x6,3 büyütmeliobjektif ve x10 büyütmeli oküler ile örneği 63 kez büyüyterek dıştan ,total olarak incelemek mümkündür. Polarizasyon mikroskobuDöner bir tabla ile iki [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...][Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] veya iki polarıcı çuhayla donatılmış bir optik mikroskoptur. Tablanın altına yerleştirilen polarıcı nicol, cismin üzerine polarılmış ışık gönderir; analizleyici nicol ise, objektifin biraz üzerine yerleştirilmiştir. Bu iki prizma karşılaştığı zaman, belli bir devrani gücü olan maddelerin veya çift kırılımlı maddelerin bulunduğu bölgeler hariç, mikroskobun alanı karanlık olarak gözükür.Canlı incelemeye uygun olan bu mikroskop hücre ve [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]ın bazı kısımlarını polarize ısığa gösterdikleri özel tepkilerden hareketle geliştirilmiştir.önemli olan polarize bir ışığın bulunması olayıdır.Kaynakla kondansör arasına konulan polarlayıcı levha ışık demetinin ikiye ayrılmasını sağlar.Işık demetlerinden biri objeden diğeri ise kırılarak obje dışından geçer ve tekrar birleşirler.Siller,keratin,kristal,sinir ve kas fibrilleri,nişasta gibi hücre ii yapılar ve bölünmedeki mitotik yapı gibi birçok moleküler dünleştiricilerin gösterilmesinde görevli mikroskoplardır. Faz Kontrast mikroskobuGenellikle boyanmış ve canlı hücrelerde çalışılma zorluğundan tercih sebebi olmaktadırlar.Görünen ışığın şeffaf [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] geçişinde,[Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] içindeki yapıların ışığı kırma [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] farkından yararlan ve farklı yapıları ayırt etme prensibinde çalışır.Işık dalagaları canlı hücreyi katederken bir organelle karşılaşır ve yansır.Bunun sonucunda [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...][Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ayrı fazlarda veya ayrı zamanlarda çıkarlar.Hava ile temas eden bir ışık dalgası göze gelen görüntüdeki hücre kısımları farklı olarak ayırt edilebilir.Objektif ve kondansör mercekleri [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] farklarını orataya koyan optik yüzeyler bulundurduklarından parlaklıkları indirgenir,ışık dalgası örneği katederken bütün noktalarda olan farklılıkları çıkartır ve obje ışık mikroskobunda görülemezken ,burada sağlanmış olan kontrastlık sayesinde detaylı incelenebilir.Canlı ****ryal,hücre [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]ı bu mikroskop ile iyi gösterilmektedir. İnterferens mikroskobu
Faz kontras mikroskobunun iyi bir versiyonudur.Aralarında bulunan tek fark ışık demetinin kullanımdan kaynaklanır.Bir ışık demeti örnekten geçerken diğeri ise ışıktan geçemeyen ışık demetidir,değişik bölgelerin farklı yoğunlukları sayesinde kırılma indisleri ile farklılıkları ortaya koyar ve renkli bir görüntü oluşumunu sağlar.
Diferansiyel interferens mikroskop:Hücre yüzeyinin daha iyi gösterilmesini sağlar ve benzer bir mikroskoptur.
****lurji mikroskobuMaden parçaları ışığı geçirmediği için mikroskoba kuvvetli bir ışık kaynağı ilave edilmiştir. Kaynaktan gelen ışık incelenecek cisme çarptırılarak objektife yansıyan ışıklardan inceleme yapılır. Elektron mikroskobuElektron mikroskopta görüntü elde etmede [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] kullanılarak görüntü birkaç milyon defa büyütülebilmektedir. Bu kadar büyütme özelliği, elektronun dalga boyunun ışık dalga boyundan birkaç bin defa daha küçük olmasındandır. Elektron mikroskop, ilmi araştırmalarda, [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ve virüs gibi çok küçük yapıların incelenmesinde kullanılır. Karanlık alan mikroskobuBoyanmış ya da canlı örneklerin incelenmesinde kullanılır.Karanlık Alanda özel bir [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] yardımı ile ışıklı bir görüntü oluşturmaktadır.Otradyografide gümüşlenen kısımlerın ayırt edilmesini saglar.[Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...][Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] gibi bakterilerin ayırdedilmesinde önemli yer tutar. Fluorescens mikroskopAydınlanmasında güçlü kaynaklar kullanan (ultra viole ışınlerı yayan ,civa veya xenon yakan ark lambaları)bir mikroskop çeşididir.Bazı modellerinde lazer kullanımıda gözlenen mikroskopta obje ışığı absorbe eden moleküller içeriyosa onu farklı renklerde yayar.İnceleme yapılacak materyelde özel boyalar veözel inceleme işlemleri kullanılır.[Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ve [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] önemli yer tutarlar. X-Ray mikroskobuIşıkların ,rastladıkları partiküllerle çarpışmaları sonucu yönlerini değiştirmeleri sonucu merceklerde bir görüntü oluşur ve bu prensipte çalışır.Bu [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] uğrayan x ışınları,merceklerin özelliği sayesinde kaynak haline getirerek obje yansıtılır,buradan ince grenli fotoğraf plağına veya ekrana gelen görüntünün yapısal özelliği,konsantrik çizgi ve noktalardan oluşmasıdır. Confocal Laser Scanning mikroskop[Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...][Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] olan optik mikroskoplarla Scanning Elektron mikroskop arasında bir mikroskop çeşididir.Fluoresens işaretleyicilerle işaretlenen [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] dizileri bu mikroskopla incelenmektedir. Saha emisyon mikroskobu[Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] veya [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] yüzey görüntülerinden [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] yapılarını incelemek için, saha emisyon mikroskopları kullanılır. Çok yeni bir teknik olan bu mikroskopları elektron ve optik mikroskoplardan ayıran özellik, cisimden ışık veya [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] geçirmek yerine cismin kendisinden elektron veya [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] koparma ([Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]) olayıdır. Emisyon elektrik sahası ile sağlanır. İncelenecek ****lden kopan elektronlar televizyon tüpüne benzer bir ekran üzerine düşerek kristal yapıya göre izler bırakır. Kristal yapının ekrana düşen bu görüntüsü ayrıca fotoğraflanabilir. Elektron mikroskop kadar büyütme özelliği vardır. Görüntü çok net ve teferruatlıdır. Atomik Kuvvet Mikroskobu Atomik kuvvet mikroskobu(AFM) kullanılarak atomik boyutta görüntüler lede edilerek yüzey çalışmaları yapılmaktadır.Radyasyon malzeme etkileşimleri açısından büyük öneme sahip olan polimerlerin ve ileri teknoloji ürünü süper iletkenlerin yapımı ve karakterizasyon çalışmalarıda yapılmaktadır.
Oktant, [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ölçmeye mahsus, özellikle [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] kullanılan, bir tesviye ruhlusunu havi sekstanta benzer bir alet. Bu alet; güneş, ay veya diğer bir gezegenin ya da ufuk düzleminin üst tarafında bulunan herhangi bir yıldızın açısal yüksekliğini ölçer
Osiloskop
Osiloskop, ya da salınımölçer elektriksel ölçü ve gözlem araçıdır.Gerilim,akım değerlerinin değişimlerini ve genliğini zamana bağlı olarak grafik halinde gösterir.Bu grafiklerden sinyalin darbe ve boşluk süreleri,genliği,frekansı ve periyodu elde edilebilir.Elektrik devrelerinden çok,elektronik devrelerdeki ölçümlerde kullanılır.Kare veya sinüzoidal girişli devrelerin çıkışlarını ve karakteristiklerini belirlemek üzere tasarlanmışlardır.
Parakete (aygıt)
Parakete, gemi hızını ve aldığı yolun miktarını gösteren cihaz. Gemi teknesinden elle veya sabit bir delikten sarkıtılan parakete, tekne altındaki akan suyun hızına bağlı olarak çalışır.
Prensip olarak üç tür parakete vardır. Elle denize atılarak hız ölçmeye yarayan el paraketesi, suyun bir pervaneyi çevirmesiyle; ikinci tür parakete suyun [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] etkisi esasına göre çalışır. Bu paraketeler biri geminin başına, diğeriyse suyun kolayca girebileceği fakat akıntı olmayan alt kısmına uzanan iki borudan meydana gelir. Gemi hareket edince baş tarafta meydana gelen hıza bağlı [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ile akıntı olmadığı için sabit basınç arasındaki fark bir göstergede hız olarak görülür. Diğer bir parakete türü de [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] esasa göre çalışan modern gemilerde bulunan hız ölçme sistemidir. Bu paraketenin çalışma prensibi [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] dayanır. Bu prensibe göre bir manyetik alan içerisinde hareket eden iletkenin uçlarında potansiyel (gerilim) meydana gelir. Parakete kılıcında meydana getirilen manyetik saha, deniz suyu içinde gemi hızında hareket eder. Deniz suyu iletken olduğu için çubuk görevi yaparak, parakete kılıcına rastlayan kısımlarda gerilim meydana gelir. Bu gerilim hıza bağlı olarak artar. Yükselticilerde [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...], sinyal gemisinin hızını gösterir.
Pergel
Pergel, birbirine üstten eklenmiş iki koldan meydana gelen, çember çizmeye ve küçük mesafeleri ölçmeye yarayan [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]. Pergel, [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] şekillerinin çiziminde kullanıldığı gibi çeşitli meslek dallarında da ölçü aleti olarak kullanılmaktadır. Küçük doğru parçaları ve açılar arasındaki mesafeler de pergellerle ölçülür. [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] veya çember yayları çizmek vasıtasıyla çözülen problemler vardır. Böyle problemlere cetvel ve pergelle çözülebilir problemler denir. [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] lüzum kalmadan yalnız pergel yardımıyla çizilen düzlem geometriye de pergel geometrisi denmektedir. [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]ın ikiye bölünmesi, bir [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...], [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...], on ve on beş kenarlı vb. çokgenlerin çizilmesi cetvel ve pergelle çözülebilen problemlere, herhangi bir açının üçe bölünmesi, çemberin herhangi bir sayıda eşit parçaya bölünmesi, cetvel ve pergelle çözülemeyen geometrik problemlere misaldir.
Pergel çeşitleri ve kullanıldığı yerler
Ölçek pergeliBu pergeller bir kolludur. Genellikle [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] çalışmalarında kullanılır. Elips pergeliBu pergeller [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] çiziminde kullanılır. Yaylı pergelBuna nokta pergeli de denir. Uçları yay üzerine yerleştirilmiştir. Şapkacı pergeliBuna eskiden Fes Pergeli denilirdi. Daha sonra şapka pergeli ismini aldı. Sabit pergelUçları sabit ve iki kolu vardır. Tomrukların çaplarını ölçmede kullanılır. Taşçı pergeliBirer uçlarının birbirine eklendiği, diğer uçları ise sivri demirlerle bittiği, iki cetvelden ibarettir. Taş ustaları bu pergeli dik çıkmada ve ayrıntıları çizmede kullanırlar. Uzunluk pergeliİki basit koldan meydana gelen, daire çiziminde kullanılan pergellerdir. Nokta pergeliÇok küçük çemberleri çizmede kullanılır. Şehadet ve [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] arasında tutularak döndürülen bir üst sap yardımıyla kullanılır ve çizimler yapılır. Oran pergeliDiğer pergellere benzeyen, fakat kollar yerine taksimatlı cetvelleri bulunan ölçü aleti. Üç kollu pergel[Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] uğraşan sanatkarlar, yapmak istedikleri resimlerin ölçüsünü ve uzunluklarını aktarmada kullanır.
Polarimetre
Polarimetre, maddelerin optikçe aktifliklerini ölçen cihazdır. Optikçe aktiflik, kutuplanmış, (polarılmış) ışığın, kutuplanma düzlemini değiştirmek demektir. [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...], şeker eriyiği ve bazı yağlar optikçe aktiftirler (organik maddelerin çoğu optikçe aktiftirler).
Polarimetre (polariskop da denir), biri sabit diğeri düşey bir düzlemde dönebilen iki kutuplayıcıdan meydana gelir. Kutuplayıcı olarak çoğunlukla [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...][Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] kullanılır. Bu iki kristalden birincisine (sabit olana) polarizör, ikincisine ise (dönebilene) analizör denir. Işık polarizörden girip kutuplanarak analizör üzerine düşer. Analizör, polarizöre paralel halde iken ışık analizörün gerisine düşebilir, çapraz halde iken ışık analizörü geçemez. Ara durumlarda (ne paralel ne de çapraz durumlarda) ise aydınlanma şiddeti düşer.
Çapraz durumdaki polarizör ve analizör arasına optikçe aktif bir madde konursa, analizörden ışık geçtiği görülür. Çünkü araya konan madde polarizörden çıkan ışığın kutuplanma düzlemini çevirmiştir. Çevirme miktarı, analizörü tekrar ışık geçmiyecek şekilde döndürerek bulunur. Böylece maddelere ait değişik çevirme açıları bulunabilir. Bu açılar optikçe aktifliğin miktarını gösterir. Çevirme açısının sağa veya sola olması durumuna göre maddeler sağ-sol optik [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] sahiptir, denir.
Polarimetre molekül boyutlarının tayininde, konsantrasyon miktarının (derişikliğin) tayininde ve gıda maddelerinin kontrollerinde kullanılır.
Hassas polarimetrelerde polarizör-analizör arasına, polarizör küçük bir açı yapacak şekilde üçüncü bir kristal kutuplayıcı konur. Böylece gözleme bölgesinde en karanlık durum aydınlanma ile mukayese edilerek daha kolay incelenir. Elektronik kontrollü otomatik polarimetreler halihazırda en hassas ölçmeyi yapabilen aletlerdir.
Sadece şeker için kullanılan polarimetrelere sakarimetre de denir. Titreşim düzleminin dönmesini tayf analiziyle grafik halinde veren polarimetrelere de spektropolarimetre cihazları denir.
Bazı maddelere ait optikçe aktiflik dış kuvvetlerin meydana getirdikleri gerilme ile değişmektedir. Cam [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...], [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] gibi maddeler, gerilimler sebebiyle çift kırıcı hale gelirler. Statik hesaplamalarda gerilime maruz kalacak elemanların yukarıdaki maddelerden yapılmış küçük modelleri, [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] tabakaları arasında iki kutuplayıcı arasına konarak küçük kuvvetlerle gerdirilirler. Gerilen bölgeler çift kırıcı durumuna geçtiklerinden, modelin fotoğrafında gerilen bölgeler meydana çıkar, görülür. Bu tekniğe fotoesneklikle gerilim çözümleme denir.
Saat kelimesi hem 60 dakikalık zaman dilimine verilen isim, hem de zamanı ölçmeye yarayan aygıttır.
24 saat esaslı saatler en az 15. yüzyıldan bu yana kullanıla gelmiştir. Saatlerin zaman göstermek dışında da işlevleri bulunmaktadır. Bir aracı zamana göre ayarlamak bunlardan birisi olarak gösterilebilir. Böyle bir kullanılışın örneği bombalarda ve fırınlarda görülebilir.
Günümüzde saatler dijital (sayısal) veya analog göstergeli olarak bulunabilir.
İnsanlar Taş devrinde zamanı ölçecek bir aracı gerekirdi.Sabahleyin belirli bir anda kalkınması,hayvanların belirli anlarda beslenmesi,ürünlerin belirli anlarda pazarlara götürülmesi gerekliydi.İlk saatler,bir gölge düşüren ve gölgenin denilen uzunluğuna kısalığına göre zamanı göstermeye yarayam basit "Güneş Saatleri"dir.başlangıçta bunlar birer uzun sütundu.bu sütunların üzerine ya da çevresine işaretler konulmaya başlandı.güneş saatleri ,özellikle kış aylarında yararsız duruma geldiği için "su saati" icat edildi.hatta,geceleri de zamanı gösterdğini belirtmek için bunlara "gece saati"adıda verildi.çin'de,mısır'dave Mezopotanya'da 5000-4500 yılönce bu saatler kullanılmaktaydı.Çinliler bir kaptan ötekine akan ve biri boşalınca bir ya da iki saatin geçtiğini gösteren su saatleri kullanılmıştı.Yunanlılar ve Romalılarbu saatlerin daha gelişmiş şekillerini yaptılar.Bu arada İskenderiye şehrinde Yunanlı bir saatçi alk defa bazı silindirler ve çarklar kullanarak kendi kendine işleyen ilk su saati bulundu.Bununla birlikte zamanı aralıklarla daha iyi öğrenmek gereksinimi"kum saati"denilen araçların icadına yol açtı.Kum saati birbirine benzeyen iki kısımdan meydana geliyordu.Bu kısımlar çok ince bir boğazla birbirine bağlandı.Üst kısma koyulan kumlar bu buğazdan geçerek yarım saat içinde aşağıda toplandı.Üstteki kumların hepsi aşağıya dökülünce tam yarım saatin geçtiği anlaşılıyordu.Zamanla camın üzerine çizgiler konularak dakikalar da gösterilmeye başlandı.Bunlar geçtiğimiz yüzyılın başlarına kadar gemilerde kullanılırdı.
Su ve kum saatleri işaretli mumlar da zamanı gösteren aygıtlardır.Nitekim uzun bir mum üzerinde saatleri gösteren işaretler bulunur,mum eridikçe saatlerin ilerledği anlaşılırdı.Kilise çanları orta çağlarda zamanı belirlemekte önemli rol oynardı.Haçlı seferlerinden sonra,Avrupa'da uyguladılar.Batıda rakkaslı saati 1.000 yılında Papa İkinci silvestr yaptı.İlk rakkaslı saatlerin çarkları ve kadranları büyüktür.Bunlar zamanla gelişti.Galilo,bir ipe bağlı ağırlıkların yani sarkaçların büyüklüğü ne olursa olsun,ip uzunluğu aynı ise aynı süre içinde sallantılarını tamamladıklarını icat etti
Sekstant, Denizlerde gemicilerin, bulundukları yerin enlem ve boylamların belirlenmesi amacıyla, [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...][Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] düzlemi arasındaki açısal mesafeyi ölçen [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] seyir cihazı.
Dairenin altıda biri büyüklüğünde bir [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] sahip olduğu için, sekstant ismini almıştır. 1731 senesinde [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] (1682–1744) tarafından yapılan ilk 45 derecelik [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] modern sekstant arasında hemen hiç fark yoktur. Sekstant aynı zamanda gemiden veya uçaktan herhangi bir gök cisminin yüksekliğini ölçmeye de yarar. Bunlardan en basiti kuzey yarım kürede [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]ın açısal yüksekliğini bulmaktır. Sekstantla en hassas mevki tayini, güneşin en yüksek noktasına ulaştığı öğlen vakti yapılır. Bu en yüksek noktaya güneşin üst yücelim noktası denir.
Sekstantla açı ölçmek için, sekstant [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]ünden gemici, ufuk hattına bakar. Gemici, gemi güvertesinde dik olarak durduğu ve gemiyle beraber sallandığı için ölçülecek açı hiç değişmez. Güneşin [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] yansıyan görüntüsü de tam ufuk hattına çakıştığı an sekstant açısı okunur. Açının okunduğu yerel saat de tablolarda kullanılmak üzere hassas olarak tespit edilir.
Modern sekstantlarda ufuk aynasının yarısı gümüşlenmiştir. Bu durumda sekstant [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] bakıldığında teleskopta hem güneş, hem de ufuk düzlemi yanyana görülür. Ölçüm kolaylığı için güneşin parlaklığını azaltan filtreleme, açıyı hassas bir şekilde okumak ve açı değiştirmede süratli olabilmek için verniyer sistemi de bulunur.
Sekstantın hava trafiğinde de önemi vardır. Uçak sekstantında çoğu kere ufuk düzlemi yerine su tesviye aleti ölçümde yatay hattı verir.
Sismograf
Sismograf, yer sarsıntılarının şiddetini, süresini, merkezini, ve saatini saptamaya yarayan aygıta denir.
En basit türü bir ucu dayanaklı, öbür ucunda bir kayıt kalemi bulunan, [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ile desteklenmiş ağırlıklı bir çubuktan oluşur. Herhangi bir sarsıntı anında, üzerindeki ağırlığın atıldığından dolayı, çubuğun sabit kalarak, diğer bölümlerin salınması ilkesine göre çalışır. Kayıt kalemi, [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ibresi yönünde ağır ağır dönen bir [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] üzerinde, sarsıntıları saptar. Günümüzde, gözlemevlerinde daha çok, benzer mekanik düzenekten yola çıkarak salınımları değişik [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] aygıtlarla yükseltip otomatik olarak saptayan, çok daha duyarlı sismograf türleri kullanılmaktadır.
Sülfürimetre
Sülfürimetre, bir [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...][Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] oranını otomatik olarak tayin etmek için kullanılan [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...].
Sülfürimetre, petrol rafinerilerinin laboratuvarlarında kullanılır, sanayide ise üretimin ayarlanması ve kontrolü için sürekli analizleyici olarak işe yarar.
Teleskop
Teleskop ([Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]tele = uzak ve skopein = bakmak), [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] gelen her türlü radyasyonu alıp görüntüleyen astronomların kullandığı bir [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] cihazıdır. Uzaydaki cisimlerden yansıyarak veya doğrudan doğruya gelen, gözle görülen ışık, [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...], [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...], [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...], [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] gibi her türlü [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] yayınlar kainat hakkında bilgi toplamak için çok lüzumlu delillerdir. Bu deliller ya klasik manada optik teleskoplarla veya çok daha modern radyo teleskoplarla incelenir.
Aynaların ve merceklerin optik özellikleri İslam alimleri tarafından çok önceleri biliniyordu. Teleskopun ilk şeklinin tarifi Türk İslam alimi Ebü'l-Hasan (971-1029) tarafından yapılmıştır. Ebü'l-Hasan, teleskobu uçlarında [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] (adeseler) bulunan bir boru şekliyle tarif etmiştir. Bu konuda İslam bilginlerinin sayısız çalışmaları olmuş ve astronomi ilmi çok gelişmiştir. [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]'nin Avrupa'ya teleskopu tanıtmasıysa 1609 yıllarında olabildi.
Teleskop yapı olarak [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...], [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ve bu mercekleri muhafaza eden bir tüpten meydana gelmiştir. Objektif cinsine göre iki tür teleskop vardır. Uzaydan gelen ışıklar teleskop içinde bir [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] çarpıp, [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] geçtikten sonra göze geliyorsa bu türe yansımalı teleskop denir. Uzaydan gelen ışıklar merceklerden doğrudan geçip göze geliyorsa bu türe de kırılmalı teleskop adı verilir.
Teleskopun gücü, topladığı ışık miktarıyla orantılıdır. Teleskopun objektif çapı büyüdükçe ışık toplama kabiliyeti artar. Mesela, 50 mm çaplı bir teleskop 5 mm çaplı gözbebeğine oranla (50/5)² veya 100 kat daha çok ışık toplar. Teleskoplarda yansıma kayıpları olabileceği için bu miktar yüzde on kadar azalır. Astronomlar parlaklık farklarını [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] artan değerler şeklinde tarif etmişlerdir. Parlaklıktaki 100 kat fark, teleskop skalasında 5 değeriyle görülür. Karanlık gecede insan gözü ışık şiddeti 5 değerli yıldızı görebilir. Kaliforniya'daki Palomar Dağında bulunan Hale Teleskopu objektif çapı 5 metredir. Bu teleskop göze nazaran bir milyon kat ışık toplar.
Teleskopta teşekkül eden görüntünün netliği [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] menfi yönde etkisine bağlı olarak değişir. Teleskoptaki kararlılık 2 yay saniyesi için geçerlidir. Atmosfer şartları, bazan bu açıyı 0,25 yay saniyeye kadar düşürür. Bu durumda inceleme yapılan yıldız değil de yakınındaki yıldıza ait görüntüler kaydedilebilir.
Teleskopta görülebilecek bir cisim aşağıdaki formülle ifade edilir:
Yay derecesi = 2,5 · 106 · λ / a λ radyasyonun dalga boyu ve a teleskop objektif açıklığıdır.
Teleskopun ışık toplama gücüyle büyütme gücü farklıdır. Teleskopun büyütmesi teleskop odak uzaklığının oküler odak uzaklığına oranıdır.
Gök cismini inceleyen teleskopun dünya dönüşünü takip edecek yukarı aşağı ve yana hareket etmesi için takip düzenleri vardır. Hareketlerin çok hassas olması gerekir. Atmosfer etkilerinin de hesaba katılarak teleskop konumuna hareket verilir. Teleskop hareketleri modern teleskoplarda elektronik devreler ve bilgisayar yardımıyla yürütülür.
Radyo teleskoplar yapı olarak optik teleskoplara benzer. Uzaydan gelen elektromanyetik yayınları alabilmek için 100 metre çapında antenler kullanılır. Anten, ışığın ayna vasıtasıyle odaklanması biçiminde elektromanyetik yayını, odakları ve çok hassas radyo alıcılarında yükseltilerek incelenmesine imkan tanır. [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...][Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]
Cassegrain Teleskobu
1983 sonlarında uzay ilim adamları uzun mesafeleri daha hassas görebilmek gayesiyle çok maksatlı uzay teleskopunu dünya etrafındaki yörüngesine oturttular. Uzay teleskopu, ışığı toparlayan 2,4 metre boyunda Cassegrain reflektörü yardımıyla ultraviole astronomisinde çığır açmıştır. Bu proje [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] (National Aeronautics and Space Agency) ile [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] (European Space Agency)'nın ortak yapımıdır.
Uzay teleskopunun faaliyete geçmesiyle:
Gözlemler yer yüzeyinden 500 km yükseklikten gece-gündüz devam eder.
Atmosferin yuttuğu bazı elektromanyetik radyasyonlarla ultraviole ve infraruj ışınların bir kısmı tespit edilir. Yer yüzünden en yüksek dağ tepesinden dahi bu radyasyonlar kaydedilmemektedir.
Atmosferin özelliği dolayısıyle cisimlere ait görüntülerin birbirine etkisi ortadan kalkar. Böylece küçük bir cisimden gelen ışığın teferruatlı incelenmesi mümkün olur.
Cihazlar bölümü, teleskoptan gelen ışığı analiz eder.
Jeneratör, güneş enerjisini elektrik enerjisine çevirerek teleskop ve cihazları besler.
Kontrol sistemleri, ısı ve elektrik kontrolunu yapar, dünya ile irtibat sağlar.
Uzay mekiği aracılığıyla yörüngeye yerleştirilen uzay teleskopunun çalışma süresi 15 senedir. Her 2,5 senede bir astranomlar tarafından ara bakımlarının yapılması gerekmektedir. Büyük onarımlar için uzay mekiği aracılığıyla dünyaya geri getirmek de mümkündür.
Uzay teleskopunun cihazlar bölümü ilmi araştırmaların yapılmasına yarayan 5 cins cihazdan meydana gelmiştir:
Geniş sahalı gezegenler kamerası. Bu kameranın görevi gezegenler arası kozmik mesafelerin tespit edilmesi ve gezegenlerin fotoğraflarının çekilmesidir.
Zayıf görüntüler kamerası. Bu kameranın görevi 120 ile 700 nm (denizmili) dalga boyundaki ışıkları tespit etmektir. Bu ışıklar dünya yüzeyinden en kuvvetli teleskoplarla dahi görülemez. Bu cihaz böylece galaksilerdeki yıldızların mesafelerini tayin etmekte kullanılacaktır.
Zayıf görüntü [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]. Bu cihaz 70 nm dalga boyundaki ışıkları analiz eder. Aktif [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] merkezlerinin fiziki ve kimyevi yapıları incelenir.
Yüksek güçlü spektrometre. Dalga boyu 110 ile 320 nm olan ışıkları analiz eder. Yıldızlararası gazların bileşimlerini ve fiziki durumlarını incelemeye yarar. Büyük kızıl yıldızlarda kütle kaybolmasının tespiti bu spektrometreyle yapılabilmektedir.
Yüksek süratli fotometre. Bu cihaz uzaydaki muhtelif ışık kaynaklarının şiddetini galaksi ışıklarından süzerek ölçmeye yarar. 120 nm dalga boyundaki ışıkları 1/1000 saniyede filitreliyebilir. Atmosfer böyle bir ölçüme hiçbir zaman müsade etmez.
Teodolit, hassas bir ölçüm aletidir. Mesafe ölçme teodoliteleri; sine-teodolit ve foto teodolit olmak üzere iki tip halinde geliştirilmiştir. Foto-teodolitlerin sine-teodolitlerden farkı bu sonuçlara geniş bir görüş sahası sağlayan gayet hassas, sabit [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] levha kameranın konmuş olması ve müteaddit ışıklamaların yapılabilmesidir. Sine-teodolitin bir takip aleti olmasına mukabil foto-teodolit [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] çekme sırasında yerine sabit olarak kalmaktadır.
Termometre
Termometre, ([Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]'den: thermos kütle ve métron ölçü; eski dilde: mizanül-harâre) sıcaklığı ölçmek için kullanılan alet. [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...][Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...], [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] veya [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] gibi değişik ölçekler termometrelerde kullanılmaktadır. Termometreler, değişen sıcaklık karşısında sıvıların hacim değiştirmesi mantığına dayanır. En fazla kullanılan termometreler [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] termometrelerdir. Sıcaklığın çok düşük olduğu yerlerde ise donma sıcaklığı daha düşük olan [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]ü termometreler tercih edilir.
Yapısı
En sık rastlananı [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] termometredir. Bu çok küçük kesite sahip ve üst ucu kapalı bir tüpten ibarettir. Alt ucundaysa içinde cıva bulunan küresel veya silindirik bir hazne bulunur. Isıtılmasıyla, civa genişler ve tüpte yükselir. Tüpün kesitinin küçük olmasından dolayı az bir hacim büyümesinde cıvanın yükselmesi oldukça fazladır. Termometre iki sabit nokta arasında kalibre edilir. Bunlar suyun donma noktasıyla kaynama noktasıdır. Normal [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...][Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] (760 mm cıva basıncı) bu iki nokta arasındaki mesafe [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] termometresinde 100 eşit parçaya bölünür. Bunların her biri bir Centigrad'ı (1°C) gösterir. [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ölçüsündeyse bu 180 eşit parçaya bölünür. Bunların her biriyse Fahrenheit'i (1°F) gösterir. Bu ölçümde, suyun donma ve kaynama noktası sırayla 32°F ve 212°F olarak belirlenir. [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] ölçümündeyse bu noktalar 0°R ve 80°R olarak isimlendirilir. Ara da 80 parçaya bölünür. [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] -39°C'de donduğu için çok düşük sıcaklıkların ölçümü için uygun değildir. Bu tür olanlar donma noktası düşük olan renkli [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] doldurulmuştur. Ulaşılabilecek en düşük sıcaklık [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] olup, -273,16°C'dir. Mutlak sıfırdan başlayan bir ölçü de [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...]'dir, yani -273,16°C = 0°K'dır.
Digital termometre, ateşimizi (vücut sıcaklığımızı) ölçmektedir.
Cıvalı Termometre
Cıvalı termometre de vücut ısımızı ölçer ancak digital termometrenin ölçtüğü süreden daha fazla sürede bu işi görmektedir. Aynı zamanda vücut termometresi şeklinde de söylenmektedir.
Alkollü Termometre
Alkollü termometre ise bulunduğu/asıldığı odanın sıcaklığını ölçer. Duvar ve oda termometresi adını da almaktadır.
Çiftölçer
Çiftölçer, [Sadece Kayitli Üyeler Linkleri Görebilir.. Kayit Olmak Için Tiklayin...] çiftlerini ya kendisine eşit, ancak karşıt yönde ve bilinen bir kuvvet çifti (karşılaştırma yöntemi) ya da değişken ve ölçülebilir bir büyüklükle doğru orantılı bir kuvvet çifti uygulayarak (uzanım yöntemi) ölçmede kullanılan aygıt.
ölçü aletleri 
Normal
